Συντήρηση και Αποθήκευση Σκόρδου & Κρεμμυδιού – Πώς να στεγνώνετε, να θεραπεύετε και να αποθηκεύετε σωστά τα κρεμμύδια και το σκόρδο ώστε να διατηρούνται μήνες

Η σωστή συγκομιδή, θεραπεία (curing) και αποθήκευση του σκόρδου και των κρεμμυδιών είναι το κλειδί για να τα κρατήσετε φρέσκα και νόστιμα για μήνες. Σε αυτό το άρθρο περιγράφω πρακτικές οδηγίες, κοινά λάθη και επιλογές αποθήκευσης που λειτουργούν στον κήπο και στην κουζίνα.

1. Πότε να μαζέψετε

Μάζεψτε τα κρεμμύδια και το σκόρδο όταν τα φύλλα αρχίζουν να κιτρινίζουν και να πέφτουν. Για τα κρεμμύδια, περιμένετε μέχρι τα 2/3 των φύλλων να έχουν πέσει. Για το σκόρδο, όταν τα πάνω φύλλα αρχίζουν να κιτρινίζουν αλλά δεν έχουν πέσει εντελώς, αυτό σημαίνει ότι οι σκελίδες έχουν σχηματιστεί.

2. Θεραπεία (Curing) — γιατί είναι σημαντική

Η θεραπεία βοηθά να στεγνώσουν οι έξω στρώσεις, να σκληρύνει ο λαιμός της βάσης και να μειωθεί η υγρασία που προκαλεί σήψη. Χωρίς σωστή θεραπεία, τα κρεμμύδια και το σκόρδο θα χαλάσουν γρήγορα.

Πώς να θεραπεύσετε σωστά

• Μην πλένετε τα φυτά πριν τη θεραπεία. Απλά αφαιρέστε το υπερβολικό χώμα με μαλακή βούρτσα.
• Απλώστε τα σε σκιερό, ξηρό, καλά αεριζόμενο μέρος — όπως υπόστεγο ή γκαράζ με ροή αέρα. Ιδανικές συνθήκες: θερμοκρασία 20–30°C και χαμηλή έως μέτρια υγρασία για 2–3 εβδομάδες.
• Μην εκθέτετε στον άμεσο ήλιο κατά τη θεραπεία — αυτό μπορεί να μαυρίσει τον φλοιό.
• Μόλις ο λαιμός στεγνώσει και οι εξωτερικές φλούδες είναι τραγανές, κόψτε τις ρίζες στο περίπου 1 cm και αφήστε τα πάνω φύλλα ή κόψτε τα φυλλα σε 2–5 cm αν σκοπεύετε να φυλάξετε σε κιβώτια.

3. Κοπή και καθαρισμός μετά τη θεραπεία

Μόλις ολοκληρωθεί η θεραπεία, αφαιρέστε τις εξωτερικές βρώμικες φλούδες, κόψτε τις ρίζες και, αν θέλετε, κόψτε τα στελέχη. Για μακρά αποθήκευση, αφήνετε μια μικρή ποσότητα στελέχους ώστε να μπορείτε να πλέξετε ή να κρεμάσετε τα κοτσάνια.

4. Επιλογές αποθήκευσης

Η επιλογή της μεθόδου εξαρτάται από το διαθέσιμο χώρο και τις συνθήκες:

• Κρεμαστά «κοτσίδες» ή δίχτυα: Εξαιρετικό για σκόρδο και μαλακούς κρεμμυδιούς. Καλή ροή αέρα και εύκολη πρόσβαση.
• Κουτιά με τρύπες ή ξύλινα κιβώτια: Τοποθετήστε σε μία στρώση με χαρτί ή ξηρό πριονίδι για να απορροφήσει την υγρασία.
• Χαρτοσακούλες ή δίχτυα: Επιτρέπουν την αναπνοή, αποφύγετε πλαστικές σακούλες που παγιδεύουν υγρασία.
• Ψύξη/υπόγειος χώρος (root cellar): Ιδανικά για μεγάλες ποσότητες. Στο υπόγειο, στο κλίμα της Ελλάδας, στοχεύουμε σε δροσερό, σχεδόν σκοτεινό χώρο με θερμοκρασία κοντά στους 0–10°C και σχετική υγρασία 60–70% ανάλογα με το προϊόν.

5. Θερμοκρασία και υγρασία

Γενικός κανόνας: δροσερό, ξηρό και καλά αεριζόμενο. Υψηλή υγρασία και ζέστη προκαλούν φθορά και βλάστηση. Χαμηλές, αλλά όχι παγωμένες θερμοκρασίες βοηθούν στη διατήρηση, αλλά προσοχή στην κατάψυξη ή σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες που μπορεί να προκαλέσουν βλάστηση όταν επανέλθουν οι θερμότερες συνθήκες.

6. Επιλογή ποικιλίας

Κάποιες ποικιλίες κρεμμυδιού και σκόρδου έχουν καλύτερη αποθηκευτική ικανότητα. Γενικά, τα softneck σκόρδα αποθηκεύονται συνήθως καλύτερα απ’ ό,τι τα hardneck (σε μέτριες συνθήκες). Για κρεμμύδια, υπάρχουν ειδικές «storage» ποικιλίες που κρατούν περισσότερο.

7. Παρακολούθηση και συντήρηση

1. Ελέγχετε τακτικά για μαλακά ή μολυσμένα κομμάτια και αφαιρέστε τα για να μην μολύνουν τα υπόλοιπα.
2. Κρατήστε τα μακριά από φρούτα που παράγουν αιθυλένιο (π.χ. μήλα) καθώς επιταχύνουν τη φθορά.
3. Αν εμφανιστεί μούχλα, αφαιρέστε αμέσως το προσβεβλημένο και ανεβάστε την κυκλοφορία αέρα.

8. Εναλλακτικοί τρόποι διατήρησης

• Κατάψυξη: Καθαρισμένο και ψιλοκομμένο σκόρδο σε σφραγισμένα δοχεία ή σε παγάκια ελαιολάδου.
• Συντήρηση σε λάδι: Προσοχή στην ανάπτυξη βακίλου μπολίτου — ακολουθείτε σωστές συνταγές και αποθήκευση στο ψυγείο.
• Ξήρανση: Ψιλοκομμένο σκόρδο μπορεί να ξηρανθεί και να χρησιμοποιηθεί ως σκόνη.

Συμπέρασμα

Με λίγη φροντίδα στη συγκομιδή, σωστή θεραπεία και επιλογή κατάλληλης αποθήκευσης, το σκόρδο και τα κρεμμύδια μπορούν να διατηρηθούν φρέσκα για μήνες. Οι βασικοί κανόνες: μην πλένετε πριν τη θεραπεία, στεγνώστε καλά, διατηρήστε σε δροσερό, σκοτεινό και αεριζόμενο μέρος και ελέγχετε τακτικά για φθορές. Με λίγη προσοχή, θα έχετε εφοδιασμό στη κουζίνα σας όλο το χρόνο.